PALATIUM

Palatium na Ostrowie Lednickim

Zbudowane podczas panowania Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Na podstawie przeprowadzonych badań archeologicznych wyodrębniono trzy fazy budowy i rozbudowy rezydencji zapoczątkowane w latach sześćdziesiątych X wieku.

Palatium zostało zrealizowane na planie prostokąta o wymiarach 32,0 x 14,0 m, w którym wydzielono cztery pomieszczenia. Od wschodu przylegała do niego budowla centralna na planie krzyża greckiego, w którego ramionach umieszczono niewielkie absydy, a od strony wschodniej dodano absydę ołtarzową. Krzyż z absydami tworzył w rzucie formę czwórliścia, w którego środku umieszczono cztery filary o zaokrąglonych powierzchniach zewnętrznych podpierające dach lub sklepienie zamykające budowlę. Zdaniem archeologów była to kaplica lub baptysterium (Hipoteza o pełnieniu funkcji baptysterium jest wiązana z odnalezionymi w latach 1988 i 1989 w najstarszej części budowli dwoma zagłębionymi strukturami przypominającymi misy chrzcielne. To odkrycie związane jest także z postawieniem hipotezy o znajdującej się w tym miejscu pierwszej siedzibie biskupa, przed przeniesieniem jej do Poznania.).

Podczas rozbudowy datowanej na początek XI wieku w największym pomieszczeniu rezydencji dodano dwa masywne filary. To sugeruje nadbudowę wyższej kondygnacji i umieszczenie nad skrajnym pomieszczeniem sali reprezentacyjnej. Możliwe, że rozbudowa dotyczyła także kaplicy, nad którą nadbudowano wieżę. Trzecia faza budowy (XII w.) wiązana jest z odbudową palatium po zniszczeniach z 1038 r. W tym okresie dobudowano do kaplicy od strony zachodniej kryptę w stylu romańskim.

 

Kolegiata św. Piotra i Pawła w Kruszwicy

Orientowana, trójnawowa, filarowa bazylika z transeptem,  i kwadratowym prezbiterium zakończonym apsydą. Po bokach prezbiterium- aneksy(pastoforia) zakończone małymi apsydkami. Do transeptu od wschodu również przylegają dwie apsyd ki. Na przedłużeniu trójprzęsłowej nawy głównej znajduje się wieża, po jej bokach kręcona klatka schodowa i sklepione krzyżowo pomieszczenie. Część podwieżowa również sklepiona krzyżowo.

 

 

Katedra w Chartres

Budowla zbudowana na planie krzyża łacińskiego,3-nawowa, 5-przęsłowa z trójnawowym transeptem. W wydłużonej, 3-przęsłowej części prezbiterialnej 5 nawowa z 2 nawowym obejściem i trzema kaplicami.Część zachodnia dwuwieżowa. Od północy i południa potężne wejścia. katedra posiada sklepienia krzyżowo- żebrowe.

 

Bazylika Mariacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku 

Trójnawowa hala z 3-jnowowym transeptem i takiż prosto zamkniętym prezbiterium.Korpus nawowy 6-cio przęsłowy, prezbiterium 2-przęsłowe. Od strony zachdniej przylega potężna wieża, szerokośći korpusu nawowego o prostokątnym przekroju, a do naw bocznych międzyszkarpowe kaplice. W kościele występują sklepienia o skomplikowanym rysunku: gwiaździste, sieciowe i kryształowe. W opisie można wspomnieć o 8-bocznych filarach, jadnakże z tego rysunku nie można tego odczytać.