Kanon dzieł sztuki c.d
Poniżej znajduje się spis najważniejszych dzieł sztuki z zakresu malarstwa, rzeźby, architektury i rzemiosła artystycznego. Jest to nieformalny zestaw, bez znajomości którego zdający maturę z historii sztuki, nie powinien pojawiać się na egzaminie. Centralna Komisja Egzaminacyjna nie podała dotąd kanonu dzieł sztuki obowiązującego na maturze.
UWAGA!!!
Nie wystarczy znać tylko podanych tutaj dzieł. Ważne jest całościowe podejście do tematu, a kanon tylko pomoże wyróżnić z obszernej dziedziny, jaką jest historia sztuki, to co najważniejsze. Tak więc, czytaj podręczniki, książki i oglądaj albumy z reprodukcjami. W Internecie nie wszystko można znaleźć. Nie jest powiedziane, że tylko to, co w tym spisie pojawi się na maturze. W rozszerzonej wersji egzaminu może pojawić się jeszcze więcej materiału.
Aby pomóc Ci uczyć się systematycznie, spis został podzielony na epoki.
Prehistoria, Starożytność i Bizancjum
Średniowiecze
Renesans, Manieryzm
Barok i Rokoko
Klasycyzm i Romantyzm
Architektura i rzeźba XIX wieku (po klasycyzmie)
Malarstwo europejskie i polskie II połowy XIX wieku
Secesja, Młoda Polska i I połowa XX wieku
II połowa XX wieku
Klasycyzm i czasy stanisławowskie
Umiejętność rozpoznania:
- Claude Nicolas Ledoux – Chaux (Arc-et- Senans) – projekt idealnego miasta
- Chalgrin – Łuk na Placu Gwiazdy w Paryżu
- Karl Friderich Schinkel – Nowa Wartownia w Berlinie (bryła), Muzeum w Berlinie (plan, fasada)
- Andrzej Woronichin – Akademia Górnicza w Leningradzie (fasada)
- Richard Boyle – Willa w Chiswick (plan)
- Dominik Merlini – pałac Królikarnia (plan, elewacje)
- Jan Chrystian Kamsetzer – teatr Na wyspie
- Piotr Aigner – Świątynia Sybilli w Puławach, Pałac Marynki w Puławach (bryły)
- Jakub Kubicki – pałac belwederski w Warszawie (bryła)
- Antonio Corazzi – Pałac Staszica w Warszawie (bryła)
- Antonio Canova – Pomnik Marii Krystyny, Portret Pauliny Borghese
- Bertel Thorvaldsen – pomnik Kopernika, Gnimedes i orzeł
- Jakub Tatarkiewicz – Psyche omdlewająca
- Jacques Louis David – Sabinki, Śmierć Sokrtesa, Portret pani Recamier, Bonaparte na Przełęczy św. Bernarda, Koronacja Napoleona, portret Stanisława Kostki Potockiego
- Dominique Ingres – Łaźnia turecka, Portret panny Riviere
- Marceli Bacciarelli – Portret Stanisława Augusta Poniatowskiego z klepsydrą
- Bernardo Belotto (zw. Canaletto) – Kolumna Zygmunta od strony Wisły, Krakowskie Przedmieście, Widok Warszawy od strony Pragi
- Jan Piotr Norblin – Towarzystwo na wycieczce w parku
Dokładna analiza treści i formy:
- Jacques- Germain Soufflot – kościół św. Genowefy w Paryżu (plan, bryła, fasada)
- Jacques Ange Gabriel – Petit Trianon (obie fasady)
- Dominik Merlini – pałac Na wodzie (obie fasady, bryła, wnętrza)
- Szymon Bogumił Zug – kościół ewangelicko-augsburski w Warszawie (plan, bryła, fasada)
- Piotr Aigner – kościół św. Aleksandra w Warszawie
- Antonio Canova – Amor i Psyche
- Bertel Thorvaldsen – pomnik księcia Józefa Poniatowskiego
- Jacques Louis David – Śmierć Marata, Przysięga Horacjuszy
- Dominique Ingres – Źródło, Wielka Odaliska
- Marceli Bacciarelli – Stanisław August Poniatowski w stroju koronacyjnym
Romantyzm
Umiejętność rozpoznania:
- Francisco Goya y Lucientes - Maja naga, Maja ubrana, Autoportret (w wieku dojrzałym), Portret księżnej Alba z 1785 r., Rodzina Karola IV, Saturn pożerający swe dzieci, Sabat czarownic, Kolos (Panika)
- Eugène Delacroix - Dante i Wergiliusz w piekle, Śmierć Sardanapala, Scena z masakry na Chios, Kobiety algierskie, Portret Chopina
- Théodore Géricault - Oficer szaserów, Derby w Epsom
- Caspar David Friedrich – „Nadzieja” w lodach, Podróżnik po morzu chmur, Mężczyzna i kobieta zapatrzeni w księżyc, Opactwo w dąbrowie, Mnich nad brzegiem morza
- William Blake – Przedwieczny, Newton
- Johann Heinrich Fűssli - Koszmar (Nocne mary)
- Joseph Mallord William Turner - Ostatnia droga Téméraire’a - Spokój – pogrzeb na pełnym morzu - Pożar Izby Lordów i Izby Gmin
- John Constable - Zatoka Weymouth, Bród, Wóz siana, Katedra w Salisbury (wersja z 1823 r)
- Piotr Michałowski – Seńko, Napoleon na siwym koniu, Defilada przed Napoleonem, Portret chłopa w kapeluszu
- Wojciech Korneli Stattler - Machabeusze
- Walenty Wańkowicz - Portret Adama Mickiewicza na Judahu
- François Rude - Napoleon budzący się do nieśmiertelności
- Jean Baptiste Carpeaux – Taniec
Dokładna analiza treści i formy:
- Francisco Goya y Lucientes - Sen rozumu budzi potwory (akwaforta z akwatintą z cyklu Kaprysy), Rozstrzelanie powstańców madryckich
- Eugène Delacroix - Wolność wiodąca lud na barykady
- Théodore Géricault - Tratwa Meduzy
- Joseph Mallord William Turner - Szybkość para deszcz
- Piotr Michałowski - Bitwa pod Samosierrą (wersja z ok. 1837 r.)
- François Rude - Wymarsz ochotników (Marsylianka)


