aktualności pojecia atrybuty swietych opis dziela sztuki czytanie planow plastyka literatura testy do pobrania
linkownia kanon dzieł sztuki chronologia tapety na pulpit style i kierunki w sztuce ornamenty

Bernini David

porwanie sabinek figura serpentinata

Malarskie tapety na pulpit

tapeta_na_pulpit_Monet

 

 
Dodaj |

moschoforos niosący cielę

Czy wiesz jak rozpoznać apostołów i ewangelistów na obrazie? Sprawdź

grupa laokoona

skopas bachantka

apollo belwederski

 

Pojęcia: rzeźba pojecia architektura pojecia malarstwo

Chryzelefantyna starożytna technika rzeźbiarska wykorzystująca złoto i kość słoniową, chrysos-złoto, elephas-słoń. Polegała na pokryciu tymi materiałami części posągów: płytkami z  kości słoniowej odkryte partie ciała: twarz, ręce, a złota blachą - szaty, włosy i akcesoria. Blacha najczęściej była dodatkowo wysadzana drogimi kamieniami szlachetnymi i drewnem (cedr, heban). Tak wykonane posagi bóstw znajdowały się w świątyniach. Najbardziej znane, niestety niezachowane do naszych czasów to Posąg Zeusa w Olimpii i Atena Partenos dłuta Fidiasza.  Technikę tę stosowano także do wyrobu małych figurek i biżuterii w starożytności i średniowieczu. Ze względu na drogi materiał, technika nie jest popularna.

Figura serpentinata zasada kompozycji w rzeźbie, polegająca na nienaturalnym skręceniu postaci. Stosowana już w starożytności, ale największą popularność zyskała w manieryzmie, dla którego charakterystyczne było przestylizowanie, dziwność i nadmierna wirtuozeria oraz teatralne, sztuczne pozy.
Jednym z artystów chętnie stosujących figurę serpentinatę był Giovanni da Bologna: Porwanie Sabinki i Merkury. Przykładem rzeźby starożytnej może być Dyskobol Myrona.

Gemma (łac. pączek, oczko winorośli, drogi kamień) ozdobny, szlachetny lub półszlachetny kamień w formie okrągłej lub owalnej małej płytki ozdobiony reliefem wklęsłym-intaglio lub wypukłym-kamea. Gemma zwykle przedstawiała portret cesarza lub innego dostojnika, postaci mitologiczne , rzadziej zwierzęta i rośliny. Pełniły rolę głównie dekoracyjną, ale także magiczną, często zastępowały pieczęć. Noszone jako naszyjnik lub pierścień, albo w klamrze spinającej szaty. Najpopularniejsze były w okresie starożytnym- Mezopotamia, Egipt, Grecja, Rzym.

Idol gr. eidolon- widziadło kultowa figurka charakterystyczna dla starożytnych kultur, zwłaszcza Morza Egejskiego. Idole wykonywane były z gliny, marmuru, kamienia lub kości słoniowej i miały uproszczone, zgeometryzowane kształty

Kanefora rzeźbiarskie przedstawienie kobiety, głównie w formie podpory architektonicznej, w odróżnieniu od kariatydy, trzymająca na głowie kosz z kwiatami i owocami lub świętymi ofiarami. Wzorzec zaczerpnięty z pochodów w starożytnej Grecji. Zapoczątkowany właśnie w Grecji. posąg męski w tym typie- kanephoros.

Kontrapost zasada kompozycji rzeźby postaci ludzkiej, w ten sposób, aby ciężar całego ciała spoczywał na jednej, wyprostowanej nodze, podczas gdy druga noga jest odciążona. Ciało jest wygięte tak, że linia kręgosłupa tworzy kształt litery S, a barki są pochylone pod przeciwnym kątem do lini bioder. Ręce spoczywają swobodnie lub w jednej z nich znajduje się jakiś przedmiot. Dzięki takiemu ustawieniu rzeźba jest bardziej plastyczna i sprawia wrażenie naturalności ruchów, oraz pozwala na dokładniejsze wydobycie rysunku mięśni. Kontrapost wyparł sztywne przedstawienie frontalne.
Pojawił się w starożytności, a największa popularność zdobył w okresie klasycznym rzeźby greckiej. Za najwybitniejsza rzeźbę tego okresu uchodzi Doryforos 450-440 p.n.e. (gr.niosący włócznię, włócznik) dłuta Polikleta. Rzeźba ta była raczej ideałem człowieka tamtego czasu, a nie konkretnym modelem.

doryforos poliklet michala niol david kontrapost

Kontrapost.Doryforos Polikleta posiadał w lewej ręce włócznię.Linie pokazują przeciwne kierunki bioder i ramion.

Pomnik zwykle dużych rozmiarów rzeźba, grupa rzeźbiarska, ale również obelisk lub kolumna, głaz i nagrobek upamiętniający osobę zasłużoną lub wydarzenie historyczne. Forma znana od starożytności. Bardzo popularna w starożytnym Rzymie, gdzie rozpowszechnił się pomnik konny, łuk triumfalny i kolumna. XIX wiek obfitował w pomniki symboliczne, gdzie pojawiały się alegorie, a w XX rzeźb realistycznych, do głosu doszły także formy abstrakcyjne. Pomnikiem są także miejsca pewnych wydarzeń np. Obóz w Oświęcimiu.

Postument podstawa, zwykle pod rzeźbę lub inny wyrób artystyczny czy rzemieślniczy np. wazę. Może być przenośna, wykonana z różnych materiałów (kamień, drewno).

Putto rzeźba lub motyw malarski, przedstawiający aniołka, amorka pod postacią dziecka, lub sama głowa ze skrzydłami. Bardzo popularny jako motyw dekoracyjny w architekturze sakralnej od renesansu, zwłaszcza w baroku i rokoku (ołtarze, belki lub łuki tęczowe).